1. میکرومتر و کاربرد آن
در دنیای ماشینکاری و ساخت قطعات صنعتی، هنگامی که کولیسها دیگر پاسخگوی نیازهای دقیق ما نیستند، نوبت به میکرومتر میرسد. میکرومتر ابزاری است که بر اساس پیچ و مهره (گام پیچ) طراحی شده و میتواند ابعاد قطعات را با دقت بسیار بالا (معمولاً تا ۰.۰۱ میلیمتر و در برخی مدلها تا ۰.۰۰۱ میلیمتر) اندازهگیری کند.
میکرومتر از یک بدنه اصلی (کمان)، فک ثابت و فک متحرک تشکیل شده است. مکانیزم حرکت فک متحرک توسط یک پیچ بسیار دقیق صورت میگیرد. وقتی استوانهی مدرج را میچرخانید، فک متحرک به آرامی به سمت فک ثابت حرکت میکند. نسبت گام پیچ به محیط استوانه، همان چیزی است که دقت این ابزار را ایجاد میکند.
اگر واقعاً به دنبال بهترین میکرومتر هستید، پس یکی از مواردی که باید بدانید نوع آن است. این امر در اندازهگیری شما تأثیر میگذارد. خرید یک میکرومتر اشتباه احتمالاً منجر به اندازهگیری غیرقابل قبول میشود. انواع میکرومتر ها در اندازههای مختلف و کاربردهای گوناگون موجود است. اصلیترین طبقهبندی میکرومترها بر این اساس است که چه سمتی از جسم اندازهگیری میشود که شامل طبقهبندی ابعاد داخلی، خارجی و عمق است. سپس میتوان هر میکرومتر را بر اساس نوع فکها و سایر جنبهها دستهبندی کرد. علاوه بر این، میکرومترها بر اساس نحوه عملکرد نیز تقسیم میشوند. اینکه میکرومتر چگونه اعداد اندازهگیری را نمایش میدهد: ورنیه، دیجیتالی و ساعتی.
2. انواع میکرومتر بر اساس نوع اندازهگیری آن
1.2. میکرومتر داخل سنج
میکرومترهای داخلی به گونهای طراحی شدهاند که ابعاد داخلی یک جسم مانند قطر داخلی یک لوله یا سوراخ را اندازهگیری کنند. میکرومترهای داخلسنج در انواع کولیسی، مدادی و سه فک موجود هستند. میتوتویو، اینسایز و آسیمتو برخی از برندهای معروف هستند که میتوانید در صورت نیاز به خرید این نوع میکرومتر، آنها را بررسی کنید.
1.1.2. میکرومتر داخلسنج کولیسی
در نگاه اول، شبیه به کولیس به نظر میرسد، اما این میکرومتر بسیار دقیقتر و گرانتر از کولیس میباشد که میتواند تا مقیاس میکرون را اندازهگیری کند. این میکرومتر دارای فکهایی است که در داخل جسم قرار میگیرند. فکها توسط جغجغه با توجه به فضای جسم تنظیم میشوند.
2.1.2. میکرومتر داخلسنج مدادی
این میکرومترها فاقد قاب C شکل هستند و در فضایی قرار میگیرند که باید اندازه گیری شوند. پس از آن، آنها به اندازه طولی که قرار است اندازهگیری شود، کشیده میشوند. هنگامی که میکرومتر با دو لبه جسم برخورد کرد میتوان خوانش را انجام داد.
3.1.2. گیج داخل سیلندر و یا میکرومتر داخلسنج سه فک
میکرومتر سه فک یا گیج داخل سوراخ هنوز هم خانواده میکرومترهای داخلی است. برای تعیین اندازه قطر داخلی یک سوراخ یا یک جسم استوانهای مانند سیلندر موتور مفید است.
2.2. میکرومتر خارج
درست مانند کولیس ورنیه، میکرومترهای خارج به گونهای طراحی شدهاند که ابعاد خارجی اجسام را اندازهگیری کنند. این نوع میکرومتر رایجترین نوع موجود در بازار است. یک میکرومتر خارج برای اندازهگیری قطر و ضخامت بیرونی اجسام بسیار مناسب است.
1.2.2. میکرومتر تخت
این نوع میکرومتر رایجترین میکرومتر خارجی است که در مدلهای دیجیتال و آنالوگ تولید میشود. شما به راحتی میتوانید آن را در هر بازاری پیدا کنید. هم سطح فک متحرک و هم سطح فک ثابت آن صاف است. این میکرومتر استاندارد به دلیل کاربردهای گسترده آن باید حتما در جعبه ابزار شما باشد و بهترین استفاده آن در اندازهگیری ضخامت و قطر است.
2.2.2. میکرومتر با فک جناقی (V-شکل)
این نوع میکرومتر فک ثابت V شکل دارد که به طور خاص برای اندازهگیری قطر بیرونی اجسام کروی طراحی شده است. میکرومتر جناقی قادر است جسم را به گونهای نگه دارد که جسم نتواند در حین اندازهگیری سر بخورد. فک ثابتV-شکل به همراه فک متحرک به میکرومتر اجازه میدهد تا جسم را در سه نقطه تماسی لمس کند.
3.2.2. میکرومتر تیغهای
میکرومتر تیغهای دارای فکهای تیغهای شکل است که برای اندازهگیری قطر شیارها و شفتها طراحی شدهاند.
4.2.2. میکرومتر اسکن لیزری
میکرومتر اسکن لیزری از یک لیزر برای اندازهگیری جسم با دقت بالا استفاده میکند. این میکرومتر میتواند با دقت 0.000002 اینچ یا 0.00005 میلیمتر اندازهگیری کند.
5.2.2. میکرومتر حدی یا دوقلو
میکرومتر حدی دارای دو جفت فک ثابت و متحرک است و برای بررسی اینکه آیا یک جسم در محدوده اندازهگیری قرار دارد یا نه استفاده میشود. به عنوان مثال، زمانی که جسمی که اندازهگیری میکنید قطرش بین 1.001 اینچ تا 1.005 اینچ باشد. برای این منظور، فکها بالایی را به طول 1.001 اینچ و قسمت پایین را به طول 1.005 اینچ از هم جدا میکنیم. هر جسمی که اندازهگیری میکنید باید در دو بخش اندازهگیری شوند، تا اطمینان حاصل شود که بزرگتر یا کوچکتر از آن محدوده نیستند.
6.2.2. میکرومتر توپی
نوک فکهای این میکرومتر همانطور که از اسمش مشخص است شبیه یک توپ (کروی) است. هر فک آن فقط یک نقطه از جسم را لمس میکند که باعث افزایش دقت اندازهگیری میشود. میکرومتر توپی برای اندازهگیری ضخامت لولهها و سطوح گرد مناسب است.
7.2.2. میکرومتر تیوبی
میکرومتر تیوبی شبیه میکرومتر توپی است که در آن فک ثابت به صورت عمودی روی دوک قرار دارد. فک ثابت آن شبیه یک لوله است که با میکرومتر توپی که در آن فک ثابت شبیه توپ است متمایز است. میکرومتر لولهای برای اندازهگیری ضخامت اجسام استوانهای مناسب است.
8.2.2. میکرومتر یونیورسال
میکرومتر یونیورسال دارای چندین فک ثابت متفاوت (قابل تعویض) است که شکل و کاربرد گوناگونی دارند و میتوان هر کدام از آنها را با یکدیگر جایگزین کرد. اگر میخواهید اجسام مختلف را با اشکال متفاوت اندازهگیری کنید، میتوانید از میکرومتر یونیورسال استفاده کنید. قیمت این میکرومتر نسبت به سایر انواع بالاتر است.
9.2.2. میکرومتر فک پهن
میکرومتر فک پهن دارای یک قاب C با اندازه بزرگ است. این ابزار برای اندازهگیری ضخامت یک ورق فلزی عالی است زیرا به شما این امکان را میدهد تا به نقاط دور دسترسی داشته باشید.
11.2.2. میکرومتر چرخدنده
یکی از مفیدترین عملکردهای میکرومتر چرخدنده اندازهگیری قطر متوسط چرخدندهها است. میتوان با تعویض فکهای آن مدولهای مختلفی را اندازهگیری کرد.
3.2. میکرومتر عمق سنج
همانطور که از نام آن پیداست، میکرومترهای عمق سنج برای اندازهگیری عمق سوراخها طراحی شدهاند. آنها دارای میلههای قابل تعویض با طولهای مختلف هستند که آنها را به یک ابزار ایدهآل برای اندازهگیری عمق سوراخها تبدیل میکند.
3. نکات مهم برای افزایش طول عمر میکرومتر
- تمیزکاری قبل و بعد از کار: همیشه سطوح اندازهگیری (فکها) را با یک دستمال بدون پرز تمیز کنید. ذرات کوچک پلیسه یا گرد و غبار میتوانند دقت میکرومتر را تا چندین صدم میلیمتر مختل کنند.
- استفاده از جغجغه: همیشه برای چرخاندن فک متحرک و رسیدن به قطعه، از پیچ جغجغه انتهای میکرومتر استفاده کنید. این کار باعث میشود فشار وارد شده به قطعه همیشه یکسان باشد و از له شدن احتمالی قطعه یا آسیب به پیچ میکرومتر جلوگیری شود.
- کالیبراسیون دورهای: میکرومترها پس از مدتی استفاده نیاز به کالیبراسیون دارند. حتماً از قطعه مرجع برای چک کردن صفر دستگاه استفاده کنید.
- روغنکاری: پیچ داخلی میکرومتر باید همیشه با یک لایه روغن مخصوص بسیار نازک، چرب باشد تا حرکت آن نرم و بدون لرزش باقی بماند.
———————————————————————————————————–
4. سوالات متداول؟
1) چه نوع میکرومتری را باید انتخاب کنم؟
مطمئناً این امر بستگی به جسمی دارد که قرار است اندازهگیری کنید. اندازهگیری شما هر چه که باشد، انواع مختلفی از میکرومترها در دسترس هستند تا دقیقترین اندازهگیری ممکن را به شما ارائه دهند. میکرومترها معمولاً در بازههای ۲۵ میلیمتری (۰-۲۵، ۲۵-۵۰، ۵۰-۷۵ و…) عرضه میشوند. بر اساس نوع قطعات تولیدی خود، بازه مناسب را انتخاب کنید. برای کارهای دقیق، میکرومترهایی با دقت ۰.۰۰۱ میلیمتر را انتخاب کنید. سطوح تماس کاربیدی عمر بسیار بالاتری نسبت به فولاد ساده دارند اما گرانتر هستند.
2) انواع میکرومتر بر اساس نحوه نمایش اعداد کدامند؟
قرائتها توسط میکرومتر به صورت آنالوگ/معمولی، ساعتی و دیجیتال نمایش داده میشود. برخی از مدلها با افزودن مقیاس ورنیه به قرائت معمولی، وضوح بیشتری را ارائه میدهند. سرعت و راحتی مواردی هستند که میتوانید از یک میکرومتر دیجیتال بدست آورید. حتی شما میتوانید نقطه صفر را در هر موقعیتی که میخواهید تنظیم کنید. با این حال، قیمت آن ممکن است گران باشد و باید باتری زاپاس همیشه کنار آن داشته باشید و همیشه دقت آن را با طول مشخصی از بلوک گیج بررسی کنید. از سوی دیگر، مدل معمولی میکرومترها در صورت مراقبت مناسب برای همیشه ماندگار خواهد بود و به باتری نیاز ندارد. با این حال، کار کردن با میکرومتر معمولی سرعت کار شما را پایین میآورد.
